En Passant: KIOSK

In samenwerking met Jacques Beljaars (Baps architecten) en de afdeling Stadssociologie van de Universiteit van Amsterdam werk ik momenteel aan een onderzoek naar de stedelijke verkoopkiosk in de Nederlandse openbare ruimte. Naast architectonische en beleidsmatige aspecten zal i.s.m. studenten van de UvA aan de hand van concrete casestudies onderzoek worden gedaan naar de veronderstelde bijdrage van de plaatselijke kiosk aan de levendigheid en veiligheid op straat en aan de buurtcohesie. Het beoogde doel is dat het onderzoek resulteert in een boekpublicatie en tentoonstelling. Voor de uitvoering van het onderzoek hebben wij onlangs een financiële bijdrage ontvangen van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en De Van Eesteren-Fluck & Van Lohuizen Stichting.

024Als kleine vrijstaande verkoopinrichting in de openbare ruimte levert de kiosk een eigenzinnige en niet te onderschatten bijdrage aan de kwaliteit van de stedelijke buitenruimte: behalve gebruiksgemak, geeft ze levendigheid aan het straatklimaat, bevordert ze sociale interactie en cohesie en biedt een wakend oog. Ze geeft menselijke proporties aan de gebouwde omgeving en zijn de informele, soms zelfs ludiek architectonische experimenten met anarchistische esthetiek, een verademing binnen de officiële architectuur van modieuze, strak vormgegeven straatwanden.

Desondanks lijkt de kiosk geen deel uit te maken van ons collectief cultureel geheugen. Er is nauwelijks over gepubliceerd, laat staan diepgaand onderzoek naar verricht. Door deze ogenschijnlijke onverschilligheid, blijft het hedendaagse en toekomstige potentieel van de kiosk in de openbare stedelijke ruimte onderbelicht en daardoor ook onderbenut.

Het onderzoek heeft tot doel de publieke belangstelling en waardering voor de kiosk te bevorderen, kennis en inspiratie te bieden aan ontwerpers en de kiosk als ontwerpopgave centraal te stellen. Het wil kennis en inspiratie bieden aan beleidsmakers en exploitanten in het reguleren, initiëren en uitbaten van (nieuwe) kioskconcepten. Tot slot wil het onderzoek middels deze aandacht voor de kiosk een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van de buitenruimte en het straatklimaat en aan het hedendaagse debat rond dit onderwerp.

kiosken kaart rotterdamMiddels kaart- en casestudies wordt onderzocht hoe het initiëren, ontwerpen, uitbaten en gebruiken van de kiosk in de dagelijkse praktijk vorm en inhoud krijgen en wat de veronderstelde bijdrage van de kiosk is aan reuring, veiligheid en buurcohesie. Ook de invloed van het gemeentelijk beleid op het aantal, inpassing en vormgeving van kiosken in de Nederlandse steden is onderwerp van studie.

Er wordt een inspirerend handboek kioskontwerp ontwikkeld voor architecten en vormgevers. Daarnaast biedt het onderzoek een overzicht van de oorsprong en typologische ontwikkeling van het kioskontwerp inzicht in de relatie met stromingen binnen de formele architectuurgeschiedenis.

Gedurende het onderzoek wordt een eigen project-website onderhouden om het publiek te informeren en om actualiteiten op te zoeken. Daarnaast is het een oproep om gegevens te verzamelen. Tussentijds worden buurtexposities georganiseerd in de vorm ‘portretten’ van kiosken met hun uitbater en gebruikers.

De resultaten van het onderzoek vormen het manuscript voor een boekpublicatie, welke na afloop van het onderzoek met de uitgever nader vorm zal worden gegeven. Ook zullen de resultaten van het onderzoek een podium worden geboden door een aantal architectuurcentra als onderdeel van manifestatie, tentoonstelling en debat.

“Zie ook de project website www.enpassantkiosk.nl